ศาสตร์พระราชา สู่โคกหนองนาโมเดล

ศาสตร์พระราชา สู่โคกหนองนาโมเดล
วันที่ 16 มกราคม  2561 ที่ผ่านมา   นายสุทธิดล วงษ์จันฬา ผู้อำนวยการสถานีพัฒนาที่ดินอุดรธานี พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ของสถานีฯ ลงพื้นที่สำรวจความต้องการแหล่งน้ำในไร่นานอกเขตชลประทานของเกษตรกร ที่จะเข้าร่วมโครงการโคก หนอง นา โมเดล ณ พื้นที่ บ้านนามั่ง ตำบลบ้านยวด อำเภอสร้างคอม จังหวัดอุดรธานี

     วันที่ 16 มกราคม  2561 ที่ผ่านมา   นายสุทธิดล วงษ์จันฬา ผู้อำนวยการสถานีพัฒนาที่ดินอุดรธานี พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ของสถานีฯ ลงพื้นที่สำรวจความต้องการแหล่งน้ำในไร่นานอกเขตชลประทานของเกษตรกร ที่จะเข้าร่วมโครงการโคก หนอง นา โมเดล ณ พื้นที่ บ้านนามั่ง ตำบลบ้านยวด อำเภอสร้างคอม จังหวัดอุดรธานี

    โคก หนอง นา โมเดล คือ การจัดการพื้นที่ซึ่งเหมาะกับพื้นที่การเกษตร ซึ่งเป็นการผสมผสานเกษตรทฤษฎีใหม่ เข้ากับภูมิปัญญาพื้นบ้านที่อยู่อย่างสอดคล้องกับธรรมชาติในพื้นที่นั้น ๆ โคก หนอง นา โมเดล เป็นการที่ให้ธรรมชาติจัดการตัวเอง โดยมีมนุษย์เป็นส่วนส่งเสริมให้เกิดความสำเร็จเร็วขึ้น อย่างเป็นระบบ

     โคกคือบริเวณเนินดินที่เกิดขึ้นจากการขุดเพื่อทำหนองน้ำในพื้นที่การเกษตรนำมาทำเป็นโคก บริเวณบนโคกทำการปลูกพืชตามรูปแบบ ป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง ตามแนวทางพระราชดำริ ควบคู่กับการปลูกพืชผักสวนครัว เลี้ยงหมู เลี้ยงไก่ด้วยระบบอินทรีย์ เลี้ยงปลาในบ่อน้ำที่ขุดขึ้นมา

     อันจะทำให้เกษตรกรสามารถพออยู่ พอกิน พอใช้ พอร่มเย็น เป็นเศรษฐกิจพอเพียงขั้นพื้นฐาน ก่อนเข้าสู่ขั้นก้าวหน้า คือ ทำบุญ ทำทาน เก็บรักษา ค้าขาย และเชื่อมโยงเป็นเครือข่าย ในการปลูกพืชและการพร้อมสร้างที่อยู่อาศัยในพื้นที่จะมีการคำนึงถึงความสอดคล้อง กับสภาพของภูมิประเทศ และภูมิอากาศเป็นประการสำคัญ

     ในส่วนของหนอง ก็คือการขุดหนองน้ำเพื่อกักเก็บน้ำในช่วงหน้าฝนไว้ใช้ยามหน้าแล้ง หรือยามจำเป็น เป็นที่รับน้ำยามน้ำท่วม เช่นหลุมขนมครก พร้อมขุดคลองไส้ไก่ หรือคลองระบายน้ำโดยรอบของพื้นที่ที่ทำการเพาะปลูกตามภูมิปัญญาชาวบ้าน

      โดยขุดให้คดเคี้ยวไปตามพื้นที่ที่มีการทำการเพาะปลูกพืช เพื่อให้น้ำกระจายบริเวณหน้าดินอย่างเต็มพื้นที่เพิ่มความชุ่มชื้นให้กับดิน เป็นการช่วยลดพลังงานในการรดน้ำต้นไม้ของเกษตรกร ควบคู่กับการทำฝายทดน้ำขนาดเล็ก ๆ ตามเส้นทางของคลองไส้ไก่ เพื่อเก็บน้ำให้เอ่อไว้ในพื้นที่ให้มากที่สุด

     โดยเฉพาะเมื่อพื้นที่โดยรอบไม่มีการกักเก็บน้ำ น้ำจะหลากลงมายังหนองน้ำ และคลองไส้ไก่ ให้ทำฝายทดน้ำเก็บไว้ใช้ยามหน้าแล้ง ทำการพัฒนาแหล่งน้ำในพื้นที่ ทั้งการขุดลอก หนอง คู คลอง เพื่อกักเก็บน้ำไว้ใช้ยามหน้าแล้ง และเพิ่มการระบายน้ำยามน้ำหลาก

     นา คือพื้นที่นาจะปลูกข้าวอินทรีย์ โดยเริ่มจากการฟื้นฟูดิน ด้วยการทำเกษตรอินทรีย์ยั่งยืน คืนชีวิตเล็ก ๆ หรือจุลินทรีย์ให้กลับคืนแผ่นดิน ใช้ระบบการควบคุมปริมาณน้ำในนาเพื่อคุมหญ้าวัชพืชในนาข้าว ในการเตรียมแปลงตลอดถึงขบวนการปลูกข้าวจะอยู่ภายในรูปแบบการเพาะปลูกแบบเกษตรอินทรีย์

    ปลอดจากสารเคมีทุกชนิด อันจะทำให้ปลอดภัยทั้งคนปลูกและคนกิน ยกคันนาในแปลงให้มีความสูงและกว้าง เพื่อใช้เป็นที่รับน้ำยามน้ำท่วม และปลูกพืชอาหารตามคันนา เพื่อให้รากพืชช่วยรักษาความมั่นคงของคันนา และผลผลิตก็สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ตามที่ต้องการ

     นับเป็นอีกหนึ่งแนวทางของการส่งเสริมการเพาะปลูกภายใต้การให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อม ทั้งทางธรรมชาติ และการดำรงชีวิต ที่ควรแก่การขยายผลสู่การปฏิบัติใช้ในพื้นที่อื่น ๆ อย่างกว้างขวางต่อไป.

ขอบคุณข้อมูล จาก เดลินิวส์